APA 7 va GOST standartlari (O'zbekiston, OAK) bo'yicha ilmiy ishlarni, bibliografiya, jadval va rasmlarni to'g'ri loyihalash bo'yicha batafsil qo'llanma.
Ilmiy ishlar, jumladan, Bitiruv malakaviy ishi (BMI), magistrlik va doktorlik dissertatsiyalari (PhD, DSc) yoki OAK jurnallari uchun ilmiy maqolalar yozishda eng muhim talablardan biri bu - matnni to'g'ri formatlashdir. O'zbekistonda tadqiqotchilar asosan ikki formatga duch kelishadi: GOST standarti va xalqaro miqyosdagi APA 7 formati.
APA 7 formati haqida asosiy ma'lumotlar
APA (American Psychological Association) uslubi nafaqat psixologiya, balki ijtimoiy va gumanitar fanlarda ham ilmiy ishlarni rasmiylashtirish uchun eng keng tarqalgan standartdir. Xususan, Scopus yoki Web of Science bazasidagi ko'pgina nufuzli jurnallar aynan APA 7 (yettinchi nashr) talablarini qo'yadi.
- Shrift: Times New Roman (12 pt), Arial (11 pt), yoki Calibri (11 pt). Odatda, Times New Roman 12 formatidan foydalanish maqsadga muvofiq.
- Oraliqlari: Matn 2.0 (ikkilangan) qatorlar oralig'ida bo'lishi kerak. Hoshiyalar barcha tomondan 1 dyuym (2.54 sm) bo'ladi.
- Havolalar (Iqtiboslar): Matn ichidagi havolalar Muallif va Yil formatida beriladi. Masalan: (Eshmatov, 2023). Agar to'g'ridan-to'g'ri iqtibos bo'lsa, bet raqami ham qo'shiladi: (Toshmatov, 2022, b. 45).
GOST standarti bo'yicha rasmiylashtirish (OAK talablari)
Oliy ta'lim muassasalari va OAK (Oliy attestatsiya komissiyasi) qoshidagi Milliy bazalar, hamda mahalliy jurnallar asosan GOST 7.32 (yoki MDH mamlakatlariga moslashtirilgan lokal versiyalar) asosida ishlarni qabul qiladi. BMI yoki magistrlik dissertatsiyasini himoya qilayotgan talabalar, albatta, quyidagi GOST qoidalariga amal qilishlari kerak:
- Matn shrifti faqat Times New Roman, o'lchami 14 pt (ba'zan maqolalar uchun 12 pt so'raladi).
- Qatorlar oralig'i odatda 1.5 intero'lchov bo'ladi. Xat boshiga tashlanadigan joy - 1.25 sm yoki 1 sm.
- Chegaralar: chapdan 3 sm, o'ngdan 1.5 sm, yuqori va pastdan 2 sm asosan saqlanadi.
- Adabiyotlar ro'yxatiga (bibliografiya) havola kvadrat qavslarda raqamlangan tartibda beriladi. Masalan: [12] yoki [12, 14-bet].
OAK jurnallarida plagiat (Antiplagiat) muammosi
Oliy o'quv yurtlari va mahalliy jurnallar barcha yozilgan refers, maqola yoki dissertatsiyalarni avtomatik tarzda maxsus antiplagiat tizimlaridan o'tkazadi (masalan, StrikePlagiarism). Matn faqat GOST formatida bo'libgina qolmay, o'zining mutlaq originalligiga ega bo'lishi, ya'ni xorij yoki mahalliy saytlardan kelgan matnlar ko'r-ko'rona ko'chirilmagan bo'lishi shart. Bizning Ilmiyxizmat jamoamiz istalgan hujjatni GOST va APA formatida tartibga solib beradi hamda original antiplagiat foizini oshirishga amaliy yordam beradi.